Mesanede CIS (Karsinoma in Situ) Nedir? Tanı ve Tedavi Süreci

Kısa yanıt

CIS, mesanenin iç yüzeyinde bulunan düz, yüksek dereceli bir kanser lezyonudur; Tis olarak da adlandırılır. Kas tabakasına ilerlememiş olması, iyi huylu veya önemsiz olduğu anlamına gelmez. Tanı, risk değerlendirmesi ve tedavi planı üroloji ekibiyle birlikte ele alınmalıdır.

CIS ile mesanedeki kabarık tümör aynı mı?

Papiller tümör mesane boşluğuna doğru çıkıntı yapabilir; CIS ise yüzey boyunca düz biçimde yer alır. Tek başına bulunabileceği gibi papiller bir tümöre eşlik edebilir veya takip sırasında saptanabilir. Bu nedenle ameliyat raporundaki görünen kitlenin boyutu, eşlik eden CIS hakkında bütün bilgiyi vermez.

Bu bölümün kaynakları: Cancer Research UK. Types of bladder cancer. EAU. Non-muscle-invasive Bladder Cancer: Pathological Staging and Classification Systems.

CIS sıfırıncı evreyse neden tedavi gerekir?

Evre, hastalığın bulunduğu katmanı ve yayılımını; derece ise hücre özelliklerini anlatır. CIS yüksek derecelidir. Tis veya evre 0is terimi, kanserin hiç olmadığı anlamına gelmez. Kişisel ilerleme olasılığı yalnız bu koddan hesaplanamaz; eşlik eden tümör, önceki tedaviler ve diğer bulgular da değerlendirilir.

Bu bölümün kaynakları: National Cancer Institute. Bladder Cancer Stages.

Ultrason temizse CIS dışlanır mı?

Hayır. Düz lezyonlar görüntüleme veya olağan sistoskopi görünümüyle gözden kaçabilir. Kuşkulu alanın biyopsisi ve patolojik incelemesi tanıda önemlidir. İdrar sitolojisi yardımcı bilgi sağlar; tek başına tüm değerlendirmeyi tamamlamaz. Hangi alanlardan örnek alınacağına ve ek görüntüleme tekniği gerekip gerekmediğine bulgular birlikte değerlendirilerek karar verilir.

İdrar yakınması, sitoloji ve biyopsi birbirini nasıl tamamlar?

Uzayan sıkışma ve yanma CIS’te görülebilir; aynı yakınmalar enfeksiyonda ve başka iyi huylu durumlarda da olabilir. Tek başına belirtiyle CIS tanısı konulamaz. İdrar kültürü mikroorganizma araştırır, sitoloji dökülen hücreleri inceler, biyopsi ise yüzey dokusunun yapısını gösterir. Bu testlerin aynı gün normal veya anormal çıkmak zorunda olmaması, farklı sorulara yanıt vermelerindendir.

CIS kuşkusunda sistoskopide kızarıklık gibi özgül olmayan bir görünüm olabilir. Biyopsi bu görünümün niteliğini ayırt etmek için önemlidir. Mavi ışıkla fotodinamik tanı gibi yöntemler uygun koşullarda alan seçimine yardımcı olabilir; her merkezde bulunmaları veya her hastaya uygulanmaları gerekmez. Böyle bir yöntemin kullanılmaması tek başına tanının yanlış olduğunu göstermez.

Bu bölümün kaynakları: EAU. Non-muscle-invasive Bladder Cancer: Diagnosis — TURBT, second resection and pathology report. National Cancer Institute. Bladder Cancer Diagnosis.

Primer, eşlik eden ve sonradan gelişen CIS ne demek?

Primer CIS, papiller tümör olmadan saptanan CIS için kullanılır. Eşlik eden CIS, papiller tümörle birlikte bulunur. Önceki bir papiller tümörden sonra saptanması ise hastalık geçmişinin farklı olduğunu gösterir. Bu tanımlar, “CIS aynı kelimeyse herkese aynı tedavi uygulanır” düşüncesinin neden eksik kaldığını açıklar. Önceki raporları yeni raporla birlikte saklamak bu yüzden yararlıdır.

De Reijke ve arkadaşlarının EORTC randomize çalışmasına bu farklı CIS grupları alınmış ve BCG ile epirubisin karşılaştırılmıştır. Çalışmada tedavi yanıtı yalnız şikâyetin geçmesiyle değil, biyopsi ve sitoloji gibi bulgularla değerlendirilmiştir. Uzun süreli hastalık kontrolü ile ilk kontrolde yanıt görülmesi aynı sonuç değildir.

Bu bölümün kaynakları: de Reijke TM, Kurth KH, Sylvester RJ, et al. Bacillus Calmette-Guerin versus epirubicin for primary, secondary or concurrent carcinoma in situ of the bladder: results of a European Organization for the Research and Treatment of Cancer--Genito-Urinary Group Phase III Trial (30906). J Urol. 2005;173(2):405-9.

Sitoloji pozitif, mesanede kitle yoksa konu kapanır mı?

Hayır. Yüksek dereceli hücreler üst idrar yollarından veya erkek hastada prostatik üretra gibi başka ürotelyal alanlardan gelebilir. Bulgulara göre mesaneden ek örnekleme, üst yolların değerlendirilmesi veya prostatik üretra biyopsisi gündeme gelebilir. Bunların her hastaya aynı sırayla yapılması gerekmez; önceki bulgular ve riskler belirleyicidir.

Solsona ve arkadaşlarının CIS çalışması, mesane dışı ürotelyal alanlardaki hastalığın neden ayrı değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin veriler sunar. Eski ve seçilmiş bir hasta serisindeki tutulum oranlarını bütün yeni tanılı hastalara aktarmak doğru olmaz. Pratik amaç, açıklanamayan anormal sonucu yalnız mesanenin görünen yüzeyiyle sınırlı yorumlamamaktır.

Bu bölümün kaynakları: Solsona E, Iborra I, Ricós JV, et al. Extravesical involvement in patients with bladder carcinoma in situ: biological and therapy implications. J Urol. 1996;155(3):895-9; discussion 899-900. EAU. Non-muscle-invasive Bladder Cancer: Follow-up of Patients with NMIBC.

CIS tanısı alınca ilk görüşmede ne konuşulur?

• Tanının patolojiyle doğrulanıp doğrulanmadığı ve eşlik eden Ta/T1 tümör bulunup bulunmadığı.
• Daha önce mesane tümörü, BCG veya başka mesane içi tedavi alınıp alınmadığı.
• Önerilen tedavinin amacı, alternatifleri ve kontrol planı.
• Sonuçlar arasında uyumsuzluk varsa patolojinin yeniden değerlendirilmesine ihtiyaç olup olmadığı.

BCG mi, mesanenin alınması mı?

Tedavi bütün hastalarda aynı değildir. Uygun hastalarda mesane içi BCG önemli bir seçenektir. Diğer risk özellikleri veya önceki yeterli BCG'ye rağmen hastalığın sürmesi, daha kapsamlı tedavilerin görüşülmesini gerektirebilir. Mesanenin korunması isteği, ilerleme riski ve ameliyatın etkileri birlikte konuşulmalıdır. Bu yazı, belirli bir kişi için BCG veya ameliyat seçimi yapmaz.

Bu bölümün kaynakları: EAU. Non-muscle-invasive Bladder Cancer: Disease Management.

Tedavi sonrası şikâyet kalmaması yeterli mi?

Yanma ya da kanamanın geçmesi, tedavi yanıtının tek başına kanıtı değildir. Kontrol sistoskopisi ve gerekli testlerin zamanını öğrenin. Raporları, tedavi tarihlerini ve önceki sonuçları saklamak sonraki değerlendirmelerde farklı bulguların birlikte yorumlanmasını kolaylaştırır. Yazılı takip planını anlamadığınızda açıklama istemeniz önemlidir.

Mesane koruyucu tedavide başarı nasıl değerlendirilir?

İlk kontrolün temiz olması olumlu bir bulgudur; kalıcı hastalık kontrolünün garantisi değildir. Jakse ve arkadaşlarının uzun takipli EORTC çalışmasında başlangıç yanıtından sonra da nüks ve ilerleme olayları izlendi. Bu nedenle BCG ile mesane korunmuş olsa bile kontrol planı tedavinin bir parçası olarak sürer. Tek bir başarılı sistoskopi sonucu, bütün sonraki değerlendirmelerin kaldırılması anlamına gelmez.

CIS devam ediyorsa ne kadar BCG alındığı ve ne zaman değerlendirildiği önemlidir. Çok yüksek risk özelliklerinde veya BCG’ye yanıtsız hastalıkta, mesanenin alınmasının yararı ve etkileri gecikmeden konuşulmalıdır. Mesane koruma tercihini anlamak kadar, kanser kontrolü açısından hangi sınırda tedavi değişeceğini önceden belirlemek de önemlidir.

Bu bölümün kaynakları: Jakse G, Hall R, Bono A, et al. Intravesical BCG in patients with carcinoma in situ of the urinary bladder: long-term results of EORTC GU Group phase II protocol 30861. Eur Urol. 2001;40(2):144-50. EAU. Non-muscle-invasive Bladder Cancer: Disease Management.

Görüşmeden yazılı hangi planla ayrılmalı?

• CIS’in hangi örnek veya bölgede doğrulandığı; eşlik eden Ta/T1 ve diğer risk bulguları.
• Tedavinin başlangıcı, kontrolün neyle yapılacağı ve sonuç görüşmesinin zamanı.
• Hastalık devam ederse hangi koşulda tedavi değişikliğinin görüşüleceği.
• Kanama, ateş veya idrar yapamama gibi yeni bir sorunda hangi birime başvurulacağı.

Birden fazla uzman görüşü alınacaksa yalnız son raporun fotoğrafını değil, önceki patolojileri ve bütün mesane içi uygulama tarihlerini paylaşın. Bu bilgiler, yeni bir tanı ile önceki tedaviye rağmen süren hastalığı birbirinden ayırmayı sağlar. İnternetteki bir CIS başlığı bu ayrımı sizin yerinize yapamaz.

Sık sorulan sorular

CIS kanser öncesi bir durum mudur?

Mesane CIS'i yüksek dereceli, invazyon göstermeyen bir kanser lezyonudur. İyi huylu değişiklikle eşitlenmemeli; tanı ve tedavi görüşmesi yapılmalıdır.

CIS her zaman mesanenin alınmasını gerektirir mi?

Tek başına bu kelimeyle karar verilmez. Eşlik eden riskler, önceki tedaviler ve hastanın koşullarına göre mesane koruyucu veya cerrahi seçenekler görüşülür.

Patoloji raporunda hem Ta hem CIS yazabilir mi?

Evet. Papiller bir tümörle düz CIS birlikte bulunabilir. Tedavi değerlendirmesinde raporun her iki bulgusu da dikkate alınır.

Kaynaklar

1. European Association of Urology. EAU. Non-muscle-invasive Bladder Cancer: Pathological Staging and Classification Systems [Internet]. Erişim: https://uroweb.org/guidelines/non-muscle-invasive-bladder-cancer/chapter/pathological-staging-and-classification-systems
2. National Cancer Institute. Bladder Cancer Stages [Internet]. Erişim: https://www.cancer.gov/types/bladder/stages
3. Cancer Research UK. Types of bladder cancer [Internet]. Erişim: https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/bladder-cancer/types-stages-grades/types
4. European Association of Urology. EAU. Non-muscle-invasive Bladder Cancer: Disease Management [Internet]. Erişim: https://uroweb.org/guidelines/non-muscle-invasive-bladder-cancer/chapter/disease-management
5. European Association of Urology. EAU. Non-muscle-invasive Bladder Cancer: Diagnosis — TURBT, second resection and pathology report [Internet]. Erişim: https://uroweb.org/guidelines/non-muscle-invasive-bladder-cancer/chapter/diagnosis
6. National Cancer Institute. Bladder Cancer Diagnosis [Internet]. Erişim: https://www.cancer.gov/types/bladder/diagnosis
7. European Association of Urology. EAU. Non-muscle-invasive Bladder Cancer: Follow-up of Patients with NMIBC [Internet]. Erişim: https://uroweb.org/guidelines/non-muscle-invasive-bladder-cancer/chapter/followup-of-patients-with-nmibc
8. de Reijke TM, Kurth KH, Sylvester RJ, Hall RR, Brausi M, van de Beek K, et al. Bacillus Calmette-Guerin versus epirubicin for primary, secondary or concurrent carcinoma in situ of the bladder: results of a European Organization for the Research and Treatment of Cancer--Genito-Urinary Group Phase III Trial (30906). J Urol. 2005;173(2):405-9. doi:10.1097/01.ju.0000150425.09317.67 · PubMed
9. Jakse G, Hall R, Bono A, Höltl W, Carpentier P, Spaander JP, et al. Intravesical BCG in patients with carcinoma in situ of the urinary bladder: long-term results of EORTC GU Group phase II protocol 30861. Eur Urol. 2001;40(2):144-50. doi:10.1159/000049765 · PubMed
10. Solsona E, Iborra I, Ricós JV, Monrós JL, Dumont R, Almenar S. Extravesical involvement in patients with bladder carcinoma in situ: biological and therapy implications. J Urol. 1996;155(3):895-9; discussion 899-900. doi:10.1016/s0022-5347(01)66338-9 · PubMed